Kỹ thuật nuôi trồng rong nho tại Việt Nam

Để đạt năng suất cao thì nuôi trồng rong nho đúng cách là rất quan trọng. Không phải môi trường nào cũng thích hợp với loại thực vật có nguồn gốc từ biển này.
kỹ thuật nuôi trồng rong nho biển

Rong nho mới xuất hiện tại Việt Nam trong vài năm gần đây và nhanh chóng được khách hàng ưa chuộng. Thực phẩm này còn có tên gọi là “trứng cá muối xanh” bởi giá trị dinh dưỡng dồi dào của nó. Do nhu cầu tiêu thụ tăng cao, ngày càng nhiều hộ dân ven biển miền trung đã chuyển sang nuôi trồng rong nho quy mô lớn, đặc biệt là vùng biển thuộc tỉnh Khánh Hòa và Ninh Thuận. Đây được xem là mô hình kinh doanh bền vững và mang lại lợi nhuận cực “khủng” cho các hộ dân nơi đây.

Bài viết sẽ chia sẻ với các bạn chi tiết về cách nuôi trồng rong nho biển tại Việt Nam hiện nay, giúp bạn có thêm kiến thức hữu ích, nhất là những bạn đang có dự định đầu tư vào lĩnh vực đầy tiềm năng này.

Lịch sử phát triển rong nho tại nước ta

Rong nho vốn sinh trưởng và phát triển chủ yếu ở ven biển Nhật Bản, Philippines và một số đảo thuộc Thái Bình Dương.

Giống cây này được các nhà khoa học mang về nước ta từ năm 2003 với mục đích nghiên cứu. Đến năm 2004 thì Viện Hải Dương học Nha Trang đã giải mã được đặc tính sinh học của rong nho trong phòng thí nghiệm. Công trình nghiên cứu này mang tên “Nghiên cứu các đặc trưng sinh lý, sinh thái của loài rong nho biển Caulerpa lentillifera có nguồn gốc từ Nhật Bản“.

cách trồng rong nho

Sau 2 năm thử nghiệm và phát triển thì đến năm 2005, rong nho đã được Viện Hải Dương học Nha Trang nuôi trồng thành công tại Cam Ranh, Hòn Khói thuộc tỉnh Khánh Hòa.

Trong suốt quá trình thử nghiệm cho thấy rong nho có khả năng hấp thụ nhanh các chất hữu cơ từ thức ăn dư thừa trong môi trường nước ở các vùng nuôi tôm. Điều này làm giảm đáng kể mức độ ô nhiễm nước.

Không chỉ có tác dụng thanh lọc môi trường nước mà rong nho còn được dùng làm thực phẩm an toàn và bổ dưỡng cho con người.

Bài viết liên quan: Rong nho làm món gì?

Hiện nay, nhiều địa phương ven biển miền Trung và miền Nam đã nhân rộng mô hình nuôi trồng rong nho, đáp ứng cho xuất khẩu và tiêu dùng trong nước, mang lại lợi nhuận cao.

Các chuyên gia cũng đánh giá đây là giải pháp thiết thực trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi tại các vùng ven biển.

Rong nho được nuôi trồng ở đâu?

Để đạt năng suất cao thì vị trí nuôi trồng rong nho là rất quan trọng, không phải nơi nào cũng thích hợp với thực vật này.

Đầu tiên là phải chọn vùng biển sạch, nguồn nước không bị ảnh hưởng bởi nước thải công nghiệp, nước sinh hoạt và tuyệt đối tránh xa nguồn nước ngọt từ sông, hồ chảy vào.

Bài viết liên quan: Rong nho kỵ với gì?

Tiếp theo, khu vực nuôi trồng rong nho phải thuận tiện trong việc cấp thoát nước, ít bị ảnh hưởng bởi sóng gió và các phương tiện giao thông như tàu, thuyền.

cách nuôi rong nho

Bề mặt đáy nên là cát hoặc cát pha bùn. Người dân tại các vùng ven biển, ven cửa sông, vịnh thường tận dụng ao tôm, ao cá để nuôi trồng rong nho vì đây là nơi có điều kiện thuận lợi, thích hợp cho rong phát triển như trong tự nhiên.

Nhìn chung, điều kiện tự nhiên tại cửa sông, cửa biển của khu vực phía Nam khá phù hợp để nuôi trồng rong nho. Ngoài việc đa dạng hóa nguồn thủy sản của các địa phương thì việc nuôi trồng rong nho còn góp phần cải tạo môi trường nước.

Tại các tỉnh ven biển khu vực phía Nam, tình trạng xâm nhập mặn diễn ra nghiêm trọng khiến cho việc nuôi tôm cá ngày càng khó khăn, gây thua lỗ nặng nề. Vì thế, nuôi trồng rong nho là giải pháp lý tưởng để chuyển đổi cơ cấu thủy hải sản.

Hiện nay, các tỉnh Khánh Hòa và Ninh Thuận có nhiều cơ sở sản xuất đã thành công trong việc nuôi trồng rong nho quy mô lớn. Đây chính là đầu mối đáp ứng xuất khẩu và tiêu dùng trong cả nước.

Những đơn vị này cũng chuyển giao phương pháp cho người dân, ký hợp đồng với đối tác nước ngoài, cung cấp hàng cho các đại lý, siêu thị và hệ thống phân phối trên khắp cả nước.

Không chỉ vậy, họ còn bao tiêu, đảm bảo đầu ra cho rong nho để người dân yên tâm canh tác.

Cách nuôi trồng rong nho như thế nào?

Trước khi bắt tay thực hiện thì việc chọn hạt giống rong nho là rất quan trọng. Người ta thường chọn những giống cây có màu xanh tự nhiên, phần thân mập. Trái rong nho bám và xếp đều 2 bên thân và không có dị tật.

Bài viết liên quan: Vinmart có bán rong nho không?

Hiện tại, có 3 cách nuôi trồng rong nho biển, cụ thể là:

Trồng đáy

Với kỹ thuật này người ta sẽ dùng các nẹp bằng tre hoặc gỗ, sau đó ghim cố định các nhánh rong nho xuống đáy ao. Khoảng cách giữa các nhánh là 40cm x 40cm, mật độ trồng khoảng 200kg/sào.

Nhìn chung, trồng đáy khá dễ để thực hiện, chi phí đầu tư thấp. Đổi lại khi thu hoạch và triển khai vụ mới tiêu tốn khá nhiều nhân công.

Trồng kê sàn

Đây là phương pháp rất phổ biến ở vùng biển Hòn Khói, bởi nó tận dụng được nguồn nguyên liệu sẵn có như tre và gỗ tạp. Trồng kê sàn bao gồm 8 bước:

  1. Dọn sạch nơi nuôi trồng (đìa, ao). Sau đó đóng các sàn bằng tre, gỗ tạp hoặc kê bằng gạch, cách mặt đáy 0,5 m.
  2. Cho nước biển vào đìa, ao thông qua đường ống có lọc bằng lưới để ngăn các tạp chất hữu cơ. Độ sâu nước khoảng 1-1,2m.
  3. Nạp đất bùn đáy biển vào các khay nhựa có kích thước 30 x 50 x 5 cm. Cấy giống cây rong nho lên trên. Giữ chúng bám chặt vào đất để không bị bật gốc khi đưa xuống nước.
  4. Đặt khay đã cấy rong nho lên mặt các sàn bằng gỗ (sàn kê bằng gạch) trong đìa, ao.
  5. Che phủ lưới lên trên mặt nước để điều chỉnh ánh sáng và nhiệt độ của nước cho phù hợp với điều kiện sống và phát triển của rong nho. Che khi trời quá nắng và dỡ ra khi trời tối.
  6. Di chuyển guồng đập nước trong đìa, ao thật nhẹ nhàng để không gây tù đọng và cung cấp oxy cho nước giúp rong nho phát triển tốt hơn.
  7. Sau khoảng 15 – 20 ngày thì bắt đầu thu hoạch. Vận chuyển từng khay lên bờ. Sau khi hái xong thì đặt khay về vị trí cũ để những cây rong nho non tiếp tục sinh trưởng.
  8. Rong nho đã thu hoạch được đưa vào nhà máy xử lý và đóng gói thành sản phẩm hoàn chỉnh.
kỹ thuật trồng rong nho

Phương pháp trồng kê sàn có chi phí thấp, thời gian thu hoạch ngắn chỉ 15-20 ngày mà hiệu quả cực cao, thậm chí nhỉnh hơn cả so với ở Nhật Bản.

Chính các đối tác Nhật cũng bất ngờ với chất lượng rong nho Việt Nam khi nuôi theo kỹ thuật này. Vì vậy, họ đã hỗ trợ nước ta toàn bộ công nghệ chế biến thành sản phẩm hoàn chỉnh. Kết quả là rong nho Việt Nam liên tục được xuất khẩu sang Nhật và nhanh chóng giành được sự yêu mến của người dân đất nước mặt trời mọc.

Thực tế cho thấy, rong nho nuôi trồng tại Nha Trang có chùm quả to và dài từ 10 – 20cm còn rong nho ở Nhật chỉ từ 5-7 cm. Năng suất của ta đạt 30 tấn/ha/năm, gấp 2 lần so với cả Nhật Bản và Philippines cộng lại.

Trồng vỉ lưới

Với phương pháp này người ta sẽ dùng các khung gỗ, tre hoặc ống nhựa nắn thành hình chữ nhật kích thước 30cm x 60 cm. Ở dưới phủ một lớp lưới dày, mắt lưới nhỏ để làm giá đỡ cây rong nho giống. Ở trên bao lớp lưới thưa, may 4 mép để cố định rong nho trong vỉ.

mô hình trồng rong nho biển

Tiếp theo họ sẽ thả các khung này xuống ao nuôi theo thứ tự thành hàng và có sắp xếp lối đi để thuận tiện ra vào.

Cách nuôi trồng rong nho theo vỉ lưới giúp cây hấp thụ đầy đủ chất dinh dưỡng, đồng thời cũng dễ chăm sóc và thu hoạch.

Nuôi trong bể composite

Năm 2013, Viện Hải Dương Học Nha Trang đã hoàn thiện mô hình trồng rong nho trong bể composite và chuyển giao cho quân dân huyện Trường Sa.

trồng rong nho trong bể

Kỹ thuật này bao gồm 2 phương pháp nhỏ hơn là trồng đáy và trồng treo.

Trồng đáy

Cách này tương tự như việc nuôi ở đìa, ao. Phần đáy bể sẽ được phủ một lớp cát bùn dày khoảng 10 cm. Sau đó bơm đầy nước biển vào bể và thay nước vài lần trước khi trồng rong nho. Trọng lượng ban đầu dao động từ 200 – 400g tươi/m2.

Sau 2 tháng, rong nho phát triển tốt, năng suất cả sào đạt khoảng 4,64 kg/m2, tốc độ sinh trưởng 1,77%/ngày. Tỷ lệ khối lượng thân đứng so với toàn tản đạt 62,64%, trong đó tỷ lệ khối lượng thân đứng > 5cm (được chế biến thành thực phẩm) so với toàn tản đạt 28,74%.

Trồng treo

Rong nho được trồng treo trên các vỉ lưới nhựa cứng kích thước khoảng 25 cm x 50 cm hoặc lớn hơn. Mật độ ban đầu là 50g/vỉ (400g/m2). Các vỉ nhựa này được treo trong bể chứa đầy nước biển, cách đáy 20-30cm.

Sau 2 tháng, rong nho phủ đầy trên bề mặt và xung quanh vỉ lưới, năng suất đạt 2,67 kg/m2, tốc độ sinh trưởng đạt 1,25%/ngày. Tỷ lệ khối lượng thân đứng so với toàn tản chiếm 51,51%, trong đó tỷ lệ khối lượng thân đứng > 5 cm so với toàn tản đạt 20,98%.

Cách nuôi trồng rong nho trong bể composite có lợi thế là ít chiếm diện tích, phù hợp với điều kiện ngoài đảo. Cây phát triển nhanh, cho năng suất cao, cung cấp nguồn rau xanh cho quân và dân sống trên đảo.

Hiện nay, hạt giống rong nho có nhiều tại Khánh Hoà, Ninh Thuận và các viện nghiên cứu thủy hải sản. Trong quá trình nuôi trồng, người dân có thể chọn và lưu giữ hạt giống cho các vụ sau mà không cần phải thay đổi.

Những lưu ý khi nuôi trồng rong nho

Dù làm theo cách nào thì trong suốt quá trình thực hiện, bạn cần luôn luôn chăm sóc và theo dõi sự phát triển của rong nho hằng ngày bằng cách vệ sinh, nhặt bỏ tạp chất , tiêu diệt cá xâm nhập. Bên cạnh đó còn phải theo dõi lịch thủy triều, có chế độ thay nước hợp lý để rong nho phát triển ổn định.

Bài viết liên quan: Rong nho hết hạn có sao không?

rong nho trồng như thế nào

Khi rong nho có màu xanh nõn, giòn tươi và độ dài chùm từ 5 cm trở lên thì bạn có thể bắt đầu thu hoạch. Đầu tiên, cắt tỉa chùm ra khỏi thân, rửa lại bằng nước biển liên tục để những phần dập, héo trôi đi theo nước.

Sau khi cắt và rửa, sục khí cho rong nho trong 24 giờ vưới ánh sáng chiếu vào để làm lành vết cắt. Tiếp theo, cho rong vào máy quay ly tâm để làm tiến hành tách nước. Cuối cùng, xếp rong nho vào trong hộp nhựa PE để giữ tươi mà không cần bảo quản trong tủ lạnh.

Nên nuôi trồng rong nho khi nào?

Rong nho có sức chịu đựng tốt nên bạn có thể trồng chúng quanh năm. Tuy nhiên, vào các tháng mùa mưa thì năng suất sẽ thấp hơn mùa khô vì môi trường nước thường xuyên thay đổi do ảnh hưởng của nước mưa.

Trong tự nhiên, rong nho phát triển mạnh nhất vào khoảng tháng 6 đến tháng 10 hàng năm. Chúng ưa thích các vùng nước ấm, độ mặn phù hợp ở ngưỡng  28 – 35 %o. Chính vì vậy, bạn nên dựa theo mốc thời gian đó để nuôi trồng rong nho. Chúng sẽ phát triển nhanh, năng suất đạt khoảng 7-10kg/m2 và có chất lượng tốt.

Kết luận

Trên đây là toàn bộ thông tin về cách nuôi trồng rong nho. Đây là thực phẩm quý giá, chứa nhiều dưỡng chất tốt cho con người.

Rong nho được dùng ở Nhật Bản và Philippines như một loại rau xanh hoặc salad. Tại Việt Nam hiện nay, chúng có giá trị kinh tế cao và ngày càng trở thành món ăn phổ biến.